پست دره بالا
پست دره بالا Post darreh bala
روستایی در دهستان پالیزان، بخش مرکزی شهرستان مراوهتپه، استان گلستان.
این روستا در 42 کیلومتری شرق مراوهتپه در طول جغرافیایی 18َ °56 و عرض جغرافیایی 59َ °37 و در ارتفاع 477 متری از سطح دریا واقع شده است.[1] روستای شیخولار در شرق، روستای پستدرهی پایین و موقعیتهای طبیعی آلمالی و کُردینگدرهسی در غرب، موقعیتهای طبیعی چارن و قزلکسه در شمال و روستای آققلعه در جنوب این روستا قرار گرفتهاند. در گذشته به این روستا آقاگلدیبای و یا عطاگلدیبای هم میگفتند.[2]
بر اساس گفتههای حاجمرد باستان دلیل نامگذاری روستا به پست درهی بالا استقراریافتن پاسگاه دولت شوروی همزمان با جنگ جهانی دوم با هدف نظارت بر رفت و آمد مردم در این منطقه است. ساکنان منطقه ابتدا این روستا را پستلی و پس از آن پستدره نامیدند.[3] گلدیبای و آبا کیک دو بنیانگذار این روستا شناخته شدهاند. آنان سال 1345ش، برای چرای دامهای خود از روستای گوگدره به این روستا آمدند و با گذر زمان افراد دیگری به این روستا مهاجرت کردند.[4]
روستاییان به ترکمنی صحبت میکنند. است. مسلمان، حنفی مذهب از طایفهی گوکلان و از نژاد کیک هستند. در کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران گوکلانها به ده گروه تقسیم شدهاند و یکی از این گروهها ارککلی است که پنج طایفهی ارککلی، قودانه، آقاینجیک، سورانلو و کیک را در برمیگیرد.[5]
پیشهی نخست روستاییان کشاورزی است. نزدیک به 70 هکتار زمین کشاورزی در روستا وجود دارد. گندم، جو و هندوانه از جمله محصولات کشاورزی این روستاست. دامداری هم در روستا رواج دارد. نزدیک به 130 راس گوسفند، 1600 بُز و 60 راس گاو در این روستاست. علاوه بر پنج هکتار باغ انار و انگور درختان انار، انجیرو انگور در حیاط خانههای روستاییان کاشته شده است.
ارتفاعات راسه جزو مکانهای گردشگری این روستا برای گذزان اوقات فراغت روستاییان شناخته میشود.
طوی یا عروسی، عیدین قربان و فطر، اقامهی نماز تراویح، مراسم یارمضان و آقآش چند نمونه از آداب و رسوم روستاییان است. تارهبافی، بالاکدوزی، قولانگبافی و نمدمالی از جمله صنایع دستی زنان و دختران روستاست. قایش، چکدرمه، اونآشی، اونلیخورش، قطاب، قایش و بلکه چند غذای شناخته شده در این منطقه به حساب میآید. قاچار، گلیمپرچک، آششیق، یوزگ و گورش به عنوان بازیهای بومی این ناحیه شناخته میشود.
تعداد قابل توجّهی از خانههای این روستا با کاهگِل ساخته شده است، اگرچه ساخت خانههای آجری با سقف حلب، ایرانیت و ایزوگام نیز رواج پیدا کردهاند. هم اکنون ساختمانها تحت نظارت مهندسین و با شناژ و میلگرد ساخته میشود.
در این روستا 45 خانوار با جمعیتی برابر با 200 نفر زندگی میکنند. از آنجا که این روستا در مرز استان خراسان شمالی قرار گرفته تا سال 1375ش، بخشی از این استان و شهرستان بجنورد به حساب میآمد. جمعیتی روستا تا سرشماری سال 1390ش، همراه با روستای پستدرهی پایین محاسبه میگردید. جمعیت روستا در سرشماری نفوس و مسکن کشور به این شرح است:[6]
|
سال |
خانوار |
جمعیت |
|
1390 |
34 |
171 |
|
1395 |
59 |
196 |
نخستین مسجد روستا سال 1367ش، ساخته شد. نخستین آموزگار روستا سال 1372ش، کار خود را آغاز کرد. پیش از ورود آموزگار، دانشآموزان برای تحصیل به روستای گوگدره میرفتند. این مدرسه در منزل یکی از اهالی روستا برگزار میشد. سال بعد روستاییان دو اتاق کاه گِلی را برای تدریس در اختیار معلم نهضتسوادآموزی قرار دادند.[7] آذرماه سال 1380ش، آموزش و پرورش مدرسهای را نوسازی نمود و ساختمانی دو کلاسه آمادهی بهرهبرداری شد.[8] گازرسانی (1399ش)، برق (1388ش) جادهی شنریزی و دکل صدا و سیما از جمله امکانات موجود در این روستاست.
[1]. با حساب.
[2]. خواجه محمد کیک، (1400).
[3]. باستان، (1400).
[4]. قربان محمدحاجی کیک و نوری ملا کیک، (1393).
[5]. کارکنان وزارت جنگ، (1380)، ص 910.
[6]. مرکز آمار ایران.
[7]. حسنپور، (1400).
[8]. نگارنده در آن سال به عنوان مسئول خدمات و کارپردازی آموزش و پرورش و مسئول اجرای طرحهای عمرانی بود.
منابع:
- با حساب https://www.bahesab.ir/map/geographic
- مرکز آمار ایران https://www.amar.org.ir/
- فجوری، ستاربردی. (1393). گفت و گو با قربان محمدحاجی کیک و نوری ملا کیک، (پیشنماز روستا). (23/8 ).
- فجوری، ستاربردی. (1393). گفت و گو با مرد باستان.(23/8 ).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با عبدالحی حسنپور (اولین معلم روستا). (18/9).
- فجوری، ستاربردی. (1400). گفت و گو با خواجه محمد کیک، (عضوشورای روستا). (11/9).
- کارکنان وزارت جنگ. (1380). فرهنگجغرافیایی ایران خراسان. ترجمه: کاظم خادمیان. مشهدمقدس: آستان قدس رضوی. 1128ص.