گل فشان گوبكلجه
گل فشان گوبَکلِجِه Goobaklejeh Mud Volcano
گِل فشانی در شمال غربی شهر آق‌قلا.
گل فشان گوبکلجه در جنوب تالاب صوفی‌کم و به صورت 5 چاله کوچک بدون مخروط، با قطر تقریبی 2 متر در مجاورت هم و در یک امتداد دیده میشوند. در این چالهها، آب گل‌آلود به صورت پیوسته در حال جوشش است. علت جوشش، خروج گازهای هیدروکربوری از اعماق زمین است. «گوبکلجه» که در گویش ترکمنی «گوبکلیجه» نیز تلفظ میشود، از دو کلمه‌ی گوبَک (ناف) و لِجِه یا لیجِه ترکیب شده که به معنی «ناف کوچک» است.
این گل‌فشان در کنار تپهای به همین نام قرار دارد که به وسیله‌ی رسوبات بادی در اواخر کواترنری ساخته شده است. چالهها به چشمههایی شباهت دارند که حباب گاز و آب شور گل‌آلود از آنها خارج و به روانی سرازیر میشوند، زیرا مواد خروجی آن از سایر گلفشانها رقیق‌تر است. پیوسته بودن دهانه گل فشانها، نشانهی وجود یک گسل در لایههای زیرزمین است که گازها و مواد رسی از طریق آن به سطح زمین میرسند. از آن‌جا که گلفشانها دلیل بسیار خوبی برای وجود نفت و گاز در زیرزمین میباشند، شرکت ملی نفت ایران، عملیات حفاری را در سال 1338ش، با حفر چاه نفت شماره‌ی یک گرگان در مجاورت گل‌فشان گوبکلجه واقع در جنوب تالاب صوفی‌کم آغاز كرد. همچنين با انتخاب اين مكان برای اکتشاف نفت و گاز، در سال 1355ش، روش لرزه‌نگاری را در این منطقه به کار برد.
…
منابع:
• سحابی، فریدون. (1375). زمین شناسی نفت (چاپ 3). انتشارات دانشگاه تهران.
• سعادت، فتح‌الله. (1346). جغرافياي اقتصادي نفت ايران. تهران: انتشارات پارس.
• عباس‌آبادی، محمدرضا. (1378). ارزیابی کمی بیابان‌زایی در دشت آق‌قلا-گمیشان. پایان نامه كارشناسي ارشد چاپ نشده. انتشارات دانشگاه تهران.