مقاله «از کریمه تا بندرگز: نگاهی دوباره به زندگی سکینه پری همدانی، نخستین زن جراح ایرانی» نوشته محمود اخوان‌مهدوی، پژوهشگر تاریخ محلی، در فصلنامه مطالعات فرهنگی میرداماد (سال یازدهم، شماره ۴۲ و ۴۳، بهار و تابستان ۱۴۰۵) منتشر شده است. این پژوهش با تکیه بر اسناد تازه‌یافته و مصاحبه‌های شفاهی، زندگی نخستین زن جراح و سرطان‌شناس ایران را بازخوانی می‌کند. سکینه پری همدانی (۱۲۸۱–۱۳۵۸ خورشیدی) در باغچه‌سرای کریمه به دنیا آمد و تحصیلات پزشکی خود را در دانشگاه‌های کریمه و آستراخان تا سال ۱۹۲۸م به پایان رساند. او در مرداد ۱۳۱۲ به همراه خواهرش ریحانه به ایران مهاجرت کرد و در آذر ۱۳۱۳ از وزارت معارف پروانه طبابت و جراحی در سراسر ایران را دریافت کرد. پس از حدود سه سال اقامت در تهران، حدود چهارده سال پزشک شرکت شیلات شوروی و ایران در بندر قره‌سو بود و سپس حدود بیست‌وهشت سال در بندرگز به طبابت خصوصی مشغول شد. مقاله با بررسی اسنادی چون اظهارنامه هویتی، گذرنامه، گواهی‌نامه فارغ‌التحصیلی، پروانه طبابت و مصالحه‌نامه با دکتر اخوین، ابهامات و تناقضات موجود درباره اصالت، دین، تاریخ تولد و ازدواج او را تحلیل می‌کند. سکینه پری که با تمامی اقشار جامعه ارتباط داشت و بیماران تنگدست را رایگان درمان می‌کرد، در اردیبهشت ۱۳۵۸ در تهران درگذشت و در گورستان بندرگز در کنار خواهرش به خاک سپرده شد. خانه او پس از انقلاب غارت شد، اما نامش با نام‌گذاری کوچه‌ای در بندرگز و نصب سردیسی از سوی شورای شهر همدان در کنار مزارش گرامی داشته شده است.

متن کامل مقاله را در وب سایت فصلنامه مطالعه فرمایید.

https://www.mirdamad.org/fa/quarterlies